Sự khác biệt giữa tiêu chuẩn ISO 45001 và OHSAS 18001

Nội dung chính

Nhằm phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro phát sinh trong quá trình làm việc, doanh nghiệp hiện nay đang có xu hướng áp dụng các tiêu chuẩn quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp. Hiện nay, trên thế giới tồn tại hai tiêu chuẩn nổi bật trong lĩnh vực này là ISO 45001 và OHSAS 18001. Vậy điểm khác biệt giữa ISO 45001 và OHSAS 18001 là gì? Bài viết dưới đây chungnhaniso.org sẽ giúp bạn so sánh ISO 45001 và OHSAS 18001 để làm rõ vấn đề này.

Sự khác biệt giữa ISO 45001 và OHSAS 18001

Tổng quan về ISO 45001 và OHSAS 18001

OHSAS 18001 là gì?

OHSAS 18001 là tiêu chuẩn về hệ thống quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp do Viện Tiêu chuẩn Anh xây dựng và ban hành năm 1999. Phiên bản cập nhật gần nhất của tiêu chuẩn này được phát hành vào năm 2007.

Tiêu chuẩn OHSAS 18001 đưa ra các yêu cầu làm khung tham chiếu cho việc xây dựng hệ thống quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp trong tổ chức. Ngoài ra, tiêu chuẩn này còn được sử dụng làm cơ sở đánh giá sự phù hợp và cấp chứng nhận cho hệ thống quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp.

OHSAS 18001 được xây dựng dựa trên chu trình PDCA gồm bốn giai đoạn quản lý cơ bản. Tiêu chuẩn này phù hợp áp dụng cho mọi tổ chức, không phân biệt quy mô, lĩnh vực hay loại hình hoạt động.

Tiêu chuẩn ISO 45001 là gì?

Tiêu chuẩn ISO 45001 là tiêu chuẩn quốc tế mới về hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Tiêu chuẩn này được xây dựng nhằm nâng cao mức độ an toàn và cải thiện năng suất lao động tại nơi làm việc. Với trọng tâm là vai trò lãnh đạo, sự tham gia của người lao động và kiểm soát rủi ro, ISO 45001 hướng đến phòng ngừa tai nạn, bệnh nghề nghiệp và tử vong liên quan đến công việc thông qua các yêu cầu quản lý cụ thể. ISO 45001 có thể áp dụng cho mọi tổ chức, không giới hạn quy mô, ngành nghề hay phạm vi hoạt động.

ISO 45001 chính thức thay thế OHSAS 18001 vào tháng 3 năm 2018, giúp việc tích hợp với các hệ thống quản lý khác trở nên thuận lợi hơn. Tiêu chuẩn này tuân theo cách tiếp cận thống nhất của các hệ thống như ISO 9001 và ISO 14001. Mặc dù kế thừa một số nội dung từ OHSAS 18001, ISO 45001 là một tiêu chuẩn hoàn toàn mới, không phải bản cập nhật. Trong vòng ba năm chuyển đổi, các tổ chức cần điều chỉnh tư duy và thực hành an toàn để đảm bảo tuân thủ đầy đủ tiêu chuẩn mới.

ISO 45001 và OHAS 18001

Đăng ký nhận tư vấn ngay

Điểm tương đồng giữa ISO 45001 và OHSAS 18001

Cả ISO 45001 và OHSAS 18001 đều cung cấp khuôn khổ quản lý nhằm kiểm soát rủi ro an toàn sức khỏe nghề nghiệp và phòng ngừa tai nạn lao động.

Cả hai tiêu chuẩn đều yêu cầu tổ chức thực hiện các nội dung sau:

Thiết lập chính sách an toàn và sức khỏe nghề nghiệp
Nhận diện, đánh giá mối nguy và rủi ro
Triển khai các biện pháp kiểm soát rủi ro
Giám sát, xem xét và cải tiến hệ thống quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp

Cả ISO 45001 và OHSAS 18001 đều được xây dựng dựa trên chu trình PDCA. PDCA là mô hình quản lý gồm bốn giai đoạn nhằm đảm bảo hiệu quả liên tục. Chu trình PDCA bao gồm:

Plan – Kế hoạch: Xác định mục tiêu, quy trình và nguồn lực cần thiết.
Do – Thực hiện: Triển khai các hoạt động theo kế hoạch đã xây dựng.
Check – Kiểm tra: Đánh giá kết quả thực hiện so với mục tiêu đề ra.
Act – Hành động: Thực hiện cải tiến, khắc phục và chuẩn hóa kết quả đạt được.

ISO 45001 chính thức thay thế OHSAS 18001 kể từ tháng 3 năm 2018. Doanh nghiệp được phép chuyển đổi trong thời gian ba năm. Ngày 11 tháng 9 năm 2021 là thời điểm OHSAS 18001 hết hiệu lực hoàn toàn. Sau mốc này, các tổ chức buộc phải áp dụng ISO 45001 để đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế.

điểm giống nhau giữa ISO 45001 và OHSAS 18001

Đăng ký nhận báo giá

Sự khác biệt giữa ISO 45001 và OHSAS 18001

Cách tiếp cận

OHSAS 18001 áp dụng cách tiếp cận truyền thống mang tính phản ứng, tập trung chủ yếu vào việc nhận diện rủi ro và áp dụng biện pháp kiểm soát. Tiêu chuẩn này chú trọng xác định mối nguy và đánh giá rủi ro nhưng chưa nhấn mạnh các hành động phòng ngừa mang tính hệ thống. Do đó, khả năng ngăn chặn nguyên nhân gốc rễ của sự cố còn hạn chế.

Ngược lại, ISO 45001 theo đuổi cách tiếp cận chủ động, yêu cầu tổ chức xem xét đồng thời cả rủi ro và cơ hội. Tiêu chuẩn này nhấn mạnh việc phòng ngừa thông qua nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro và triển khai biện pháp kiểm soát hiệu quả. Nhờ định hướng phòng ngừa, ISO 45001 góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn và bền vững hơn.

Cấu trúc

Cấu trúc của OHSAS 18001 chưa được chuẩn hóa, khiến việc tích hợp với các hệ thống quản lý khác gặp nhiều khó khăn.

Trong khi đó, ISO 45001 được xây dựng theo cấu trúc cấp cao HLS, tương tự các tiêu chuẩn ISO hiện hành. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc tích hợp nhiều hệ thống quản lý trong cùng một tổ chức. Cấu trúc HLS của ISO 45001 bao gồm 10 điều khoản chính:

Điều khoản 1: Phạm vi
Điều khoản 2: Tài liệu viện dẫn
Điều khoản 3: Thuật ngữ và định nghĩa
Điều khoản 4: Bối cảnh của tổ chức
Điều khoản 5: Lãnh đạo
Điều khoản 6: Hoạch định
Điều khoản 7: Hỗ trợ
Điều khoản 8: Vận hành
Điều khoản 9: Đánh giá hiệu suất
Điều khoản 10: Cải tiến

Quản lý rủi ro và cơ hội

OHSAS 18001 tập trung chủ yếu vào việc nhận diện và kiểm soát các rủi ro về an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Tiêu chuẩn này chưa chú trọng đến việc khai thác các cơ hội cải tiến hệ thống.

Ngược lại, ISO 45001 yêu cầu tổ chức phải đánh giá và quản lý song song cả rủi ro lẫn cơ hội. Điều này giúp nâng cao hiệu quả hệ thống quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp và cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động.

Cam kết của lãnh đạo

OHSAS 18001 cho phép lãnh đạo phân công trách nhiệm an toàn sức khỏe nghề nghiệp cho đại diện hoặc bộ phận chuyên trách. Ban lãnh đạo cần thể hiện cam kết nhưng không bắt buộc tham gia trực tiếp vào mọi hoạt động quản lý.

ISO 45001 nhấn mạnh vai trò chủ động của lãnh đạo cấp cao trong toàn bộ hệ thống quản lý. Tiêu chuẩn yêu cầu lãnh đạo tham gia trực tiếp vào xây dựng, triển khai và đánh giá OHSMS. Mục tiêu an toàn phải được gắn kết chặt chẽ với chiến lược phát triển của tổ chức.

Sự tham gia của người lao động

OHSAS 18001 đề cập đến sự tham gia của người lao động nhưng chưa quy định rõ phạm vi và hình thức tham gia cụ thể.

ISO 45001 làm rõ vai trò, trách nhiệm và quyền tham gia của người lao động trong hệ thống quản lý. Tiêu chuẩn khuyến khích người lao động đóng góp ý kiến và tham gia cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả an toàn sức khỏe nghề nghiệp.

Đăng ký nhận chứng nhận

Tầm quan trọng khi chuyển đổi từ ohsas 18001 sang iso 45001

Việc doanh nghiệp chuyển đổi từ OHSAS 18001 sang ISO 45001:2018 có ý nghĩa quan trọng đối với tổ chức trong việc nâng cao hiệu quả quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Việc này thể hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau như:

Chuyển từ tư duy khắc phục sang chủ động phòng ngừa

Bộ tiêu chuẩn ISO 45001 có đưa ra các yêu cầu tổ chức nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro và cơ hội, từ đó chủ động đưa ra biện pháp phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp thay vì chỉ tập trung xử lý sự cố đã xảy ra.

Tăng cường vai trò của lãnh đạo

Tiêu chuẩn ISO 45001 này có nhấn mạnh trách nhiệm của lãnh đạo cao nhất trong việc xây dựng chính sách, phân bổ nguồn lực và tích hợp an toàn, sức khỏe nghề nghiệp vào chiến lược hoạt động của tổ chức.

Nâng cao sự tham gia của người lao động

ISO 45001 chú trọng tham vấn và tạo điều kiện để người lao động tham gia vào quá trình nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro và đề xuất giải pháp cải thiện môi trường làm việc.

Tích hợp với các hệ thống quản lý khác

Hệ thống ISO 45001 có tiến hành sử dụng cấu trúc cấp cao tương thích với các tiêu chuẩn như ISO 9001 (quản lý chất lượng) và ISO 14001 (quản lý môi trường), giúp tổ chức thuận lợi hơn trong việc xây dựng và vận hành hệ thống quản lý tích hợp.

Xem xét bối cảnh tổ chức và các bên liên quan

Tiêu chuẩn yêu cầu tổ chức xem xét bối cảnh hoạt động, nhu cầu của người lao động và các bên liên quan, cũng như các rủi ro và cơ hội có thể ảnh hưởng đến kết quả quản lý an toàn, sức khỏe nghề nghiệp.

Đăng ký nhận chứng nhận