Khám phá thêm
Các câu hỏi thường gặp về tiêu chuẩn ISO 45001:2018

Nội dung chính
Tiêu chuẩn ISO 45001:2018 đóng vai trò nền tảng trong việc xây dựng hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp chuyên nghiệp, giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát rủi ro và tối ưu hóa môi trường làm việc. Tuy nhiên, quá trình tìm hiểu, áp dụng và duy trì chứng nhận này thường phát sinh nhiều vướng mắc về chi phí, quy trình triển khai cũng như sự khác biệt so với các chuẩn mực cũ. Bài viết này, chứng tôi xin tổng hợp lại những câu hỏi thường gặp nhất về ISO 45001:2018, mang đến góc nhìn toàn diện và lời giải đáp chi tiết, hỗ trợ doanh nghiệp tự tin định hướng hành trình chuẩn hóa của mình.

Câu 1: ISO là gì?
ISO là tên viết tắt của “International Organization for Standardization”, hay còn gọi là Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế. ISO là tổ chức chuyên xây dựng và ban hành các tiêu chuẩn quốc tế trong lĩnh vực thương mại và công nghiệp. Tính đến thời điểm hiện tại, ISO đã phát hành hơn 22.000 tiêu chuẩn và tài liệu kỹ thuật áp dụng trên toàn cầu.
Câu 2: ISO 45001 là gì?
ISO 45001 là một tiêu chuẩn quốc tế được ISO xây dựng và ban hành nhằm quy định các yêu cầu cho hệ thống quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp. Tiêu chuẩn ISO 45001 chính thức được xác nhận là tiêu chuẩn thay thế cho OHSAS 18001 trước đây. Các doanh nghiệp được phép chuyển đổi sang ISO 45001 trong giai đoạn từ ngày công bố 12/3/2018 đến tháng 9 năm 2021.
Câu 3: 10 điều khoản của ISO 45001:2018 là gì?
- Điều khoản 1: Phạm vi áp dụng
- Điều khoản 2: Tài liệu viện dẫn
- Điều khoản 3: Thuật ngữ và định nghĩa
- Điều khoản 4: Bối cảnh của tổ chức
- Điều khoản 5: Vai trò lãnh đạo và sự tham gia của người lao động
- Điều khoản 6: Hoạch định
- Điều khoản 7: Hỗ trợ
- Điều khoản 8: Vận hành
- Điều khoản 9: Đánh giá kết quả hoạt động
- Điều khoản 10: Cải tiến

Câu 4: Điểm khác biệt chính giữa ISO 45001 và OHSAS 18001 là gì?
So với tiêu chuẩn OHSAS 18001:2007, ISO 45001:2018 có nhiều điểm thay đổi quan trọng và mang tính cải tiến. Tương tự ISO 9001:2015 và ISO 14001:2015, ISO 45001 áp dụng cấu trúc cấp cao HLS nhằm thống nhất thuật ngữ và yêu cầu quản lý. Nhờ cấu trúc này, ISO 45001 dễ dàng tích hợp với các hệ thống quản lý khác, điều mà OHSAS 18001 chưa đáp ứng tốt.
Bên cạnh đó, ISO 45001 mở rộng phạm vi quản lý đối với các hoạt động thuê ngoài và lao động không trực tiếp tuyển dụng. Tiêu chuẩn mới cũng bổ sung các nội dung như phân tích bối cảnh tổ chức, xem xét các bên liên quan, quản lý rủi ro và cơ hội. Đồng thời, ISO 45001 nhấn mạnh vai trò cam kết của lãnh đạo và sự tham gia, tham vấn tích cực của người lao động.
Câu 5: Những tổ chức nào có thể áp dụng ISO 45001?
- ISO 45001 có thể áp dụng cho mọi tổ chức và doanh nghiệp.
- Tiêu chuẩn phù hợp với tất cả lĩnh vực, ngành nghề khác nhau.
- ISO 45001 không giới hạn về quy mô, phạm vi hay loại hình hoạt động.
Câu 6: Vì sao tổ chức nên áp dụng ISO 45001:2018?
Tổ chức nên áp dụng ISO 45001:2018 vì đây là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp, giúp tổ chức kiểm soát các mối nguy, phòng ngừa tai nạn lao động và bảo vệ sức khỏe người lao động.
Các lý do chính bao gồm:
- Phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp: Giúp nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro và thực hiện các biện pháp kiểm soát phù hợp.
- Bảo vệ người lao động: Xây dựng môi trường làm việc an toàn, giảm nguy cơ chấn thương và ảnh hưởng sức khỏe do công việc.
- Tuân thủ pháp luật: Hỗ trợ tổ chức xác định và thực hiện các nghĩa vụ pháp lý liên quan đến an toàn, vệ sinh lao động.
- Nâng cao hiệu quả hoạt động: Giảm thời gian gián đoạn, chi phí do tai nạn lao động và tổn thất phát sinh từ các sự cố.
- Tăng cường sự tham gia của người lao động: Khuyến khích người lao động tham gia nhận diện mối nguy, đề xuất biện pháp phòng ngừa và cải thiện điều kiện làm việc.
- Nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh: Thể hiện cam kết của tổ chức đối với an toàn, sức khỏe nghề nghiệp, qua đó củng cố niềm tin của khách hàng, đối tác và người lao động.
- Thúc đẩy cải tiến liên tục: Thiết lập cơ chế theo dõi, đánh giá và cải thiện hệ thống quản lý an toàn, sức khỏe nghề nghiệp một cách thường xuyên.
Câu 7: Quy trình chứng nhận ISO 45001 gồm những bước nào?
- Bước 1: Đăng ký chứng nhận ISO 45001
- Bước 2: Ký hợp đồng và chuẩn bị đánh giá
- Bước 3: Đánh giá giai đoạn 1
- Bước 4: Đánh giá giai đoạn 2
- Bước 5: Xem xét và phê duyệt hồ sơ
- Bước 6: Cấp chứng chỉ ISO 45001 có hiệu lực 3 năm
- Bước 7: Thực hiện đánh giá giám sát định kỳ
- Bước 8: Tái chứng nhận khi hết hạn

Câu 8: Chuyển đổi từ OHSAS 18001 sang ISO 45001 thực hiện ra sao?
Trong giai đoạn chuyển tiếp, doanh nghiệp đã có chứng nhận OHSAS 18001 có thể tích hợp chuyển đổi sang ISO 45001. Việc chuyển đổi thường được thực hiện kết hợp với kỳ đánh giá định kỳ và có thể cần thêm thời gian đánh giá bổ sung. Đây được xem là thời điểm phù hợp để doanh nghiệp làm quen và thích ứng với các yêu cầu mới.
Ngoài ra, các tổ chức chứng nhận phải tuân thủ đầy đủ yêu cầu của IAF MD 22:2018 theo ISO/IEC 17021-1. Những yêu cầu này có thể tác động đến quy trình và thời gian đánh giá chứng nhận ISO 45001.
Câu 9: Chứng chỉ ISO 45001 có thời hạn bao lâu?
Theo quy định hiện hành, chứng chỉ ISO 45001 có giá trị trong vòng 3 năm. Điều kiện là tổ chức phải hoàn thành đầy đủ các cuộc đánh giá giám sát định kỳ theo yêu cầu.
Câu 10: Có thể đạt ISO 45001 mà không cần tư vấn không?
Về lý thuyết, tổ chức có thể tự triển khai ISO 45001 mà không cần đơn vị tư vấn. Tuy nhiên, trên thực tế, việc đạt chứng nhận sẽ rất khó khăn nếu thiếu sự hỗ trợ chuyên môn.
Nguyên nhân chủ yếu là doanh nghiệp chưa nắm rõ yêu cầu tiêu chuẩn, thiếu kinh nghiệm triển khai và chưa có lộ trình phù hợp. Ngoài ra, việc lựa chọn tổ chức chứng nhận uy tín cũng là một thách thức lớn.
Chính vì vậy, sử dụng dịch vụ tư vấn ISO 45001 là giải pháp cần thiết giúp doanh nghiệp triển khai hiệu quả và đạt chứng nhận hệ thống quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp.

