So sánh SMETA 2 Pillar và SMETA 4 Pillar

Nội dung chính

Tiêu chuẩn SMETA (Sedex Members Ethical Trade Audit) là hệ thống đánh giá thương mại đạo đức dành cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là bộ tiêu chuẩn do hiệp hội SEDEX xây dựng nhằm đảm bảo các hoạt động kinh doanh tuân thủ trách nhiệm xã hội và nguyên tắc đạo đức. Hiện nay, các cuộc đánh giá SMETA được triển khai theo hai hình thức gồm đánh giá 2 trụ cột và đánh giá 4 trụ cột. Sự khác biệt giữa hai loại hình đánh giá này sẽ được chungnhaniso.org phân tích chi tiết trong nội dung dưới đây.

Tổng quan về Smeta 2 Trụ và Smeta 4 trụ

SMETA 2 PILLAR là gì?

Đánh giá SMETA 2 Pillar là phương thức kiểm tra tập trung vào hai nội dung trọng tâm gồm tiêu chuẩn lao động và sức khỏe an toàn nghề nghiệp. Bên cạnh các yêu cầu cốt lõi bắt buộc của SMETA, hình thức 2 trụ còn xem xét thêm những yếu tố như hệ thống quản lý, quyền làm việc, hợp đồng phụ và nội dung môi trường cơ bản.

SMETA 2 Pillar được xây dựng dựa trên các nguyên tắc của bộ quy tắc cơ sở ETI cùng với quy định pháp luật hiện hành liên quan.

đánh giá smeta

SMETA 4 PILLAR là gì?

Đánh giá SMETA 4 Pillar là phương thức mở rộng từ 2 trụ cột với việc bổ sung thêm hai lĩnh vực là đạo đức kinh doanh và môi trường chuyên sâu. Tuy SMETA 2 Pillar có đề cập nội dung môi trường nhưng phạm vi chỉ ở mức khái quát và giới hạn. Trong khi đó, SMETA 4 Pillar yêu cầu đánh giá môi trường toàn diện hơn, dù chưa phải cuộc kiểm toán môi trường đầy đủ.

Nội dung đánh giá môi trường và đạo đức kinh doanh không bắt buộc với mọi thành viên Sedex mà phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của khách hàng và doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể lựa chọn đánh giá riêng từng nội dung hoặc thực hiện đồng thời cả hai lĩnh vực tùy theo nhu cầu.

Việc tổ chức, doanh nghiệp của bạn tiến hành đánh giá môi trường cũng như đạo đức kinh doanh có thể khác nhau tùy yêu cầu từng thành viên Sedex hoặc đối tác liên quan. Trong một số trường hợp, mỗi nội dung có thể được thực hiện dưới dạng đánh giá chuyên sâu kéo dài đến một ngày làm việc. Tuy nhiên, quy trình này vẫn có thể chưa phản ánh đầy đủ toàn bộ thực trạng môi trường hoặc đạo đức kinh doanh tại doanh nghiệp.

Điểm giống nhau giữa 2 Pillar và 4 Pillar

Như đã phác thảo ngắn gọn ở trên, dù doanh nghiệp lựa chọn đánh giá theo hình thức 2 Pillar hay 4 Pillar, bản chất của cả hai cuộc đánh giá SMETA vẫn có chung một “gốc rễ”. Những điểm giống nhau của hai bộ tiêu chuẩn này như sau:

1. Chung nền tảng tài liệu và quy chuẩn đối chiếu

Cả tiêu chuẩn SMETA 2 Pillar và 4 Pillar đều không phải là các tiêu chuẩn độc lập, mà chúng là phương pháp đánh giá dựa trên cùng một nền tảng: Bộ quy tắc căn bản ETI (Ethical Trading Initiative Base Code): Đây là bộ quy tắc quốc tế về thực hành thương mại đạo đức, bao gồm các điều khoản khắt khe bảo vệ quyền lợi người lao động.

2. Giống nhau 100% ở hai trụ cột cốt lõi

Toàn bộ nội dung đánh giá của phiên bản 2 Pillar được giữ nguyên vẹn và đầy đủ bên trong phiên bản 4 Pillar. Cụ thể sẽ là đánh giá viên sẽ kiểm tra một cách nghiêm ngặt các khía cạnh sau ở cả hai hình thức:

Tiêu chuẩn Lao động (Labor Standards)

Lao động tự nguyện: Tuyệt đối không sử dụng lao động cưỡng bức, lao động gán nợ hoặc tù sai. Người lao động được tự do nghỉ việc sau khi báo trước hợp lý.
Không dùng lao động trẻ em: Kiểm tra kỹ độ tuổi lao động tối thiểu theo luật định. Có quy trình bảo vệ đặc biệt đối với lao động vị thành niên (nếu có).
Lương và phúc lợi: Đảm bảo trả lương không thấp hơn mức tối thiểu vùng, có bảng lương minh bạch, đóng bảo hiểm đầy đủ và chi trả đúng quy định cho giờ làm thêm.
Giờ làm việc: Giờ làm việc tiêu chuẩn và giờ làm thêm không được vượt quá hạn mức tối đa của luật pháp và tiêu chuẩn ETI (thường không quá 60 giờ/tuần bao gồm cả tăng ca, trừ hoàn cảnh đặc biệt).
Đối xử nhân đạo và không phân biệt đối xử: Tổ chức của bạn không được có các hành vi đối xử phân biệt về giới tính, tôn giáo, độ tuổi, chủng tộc trong tuyển dụng và trả lương.
Tự do hiệp hội: Tổ chức của bạn cần phải tôn trọng quyền tham gia các công tác của công đoàn hoặc thành lập ban đại diện người lao động để đối thoại, thương lượng tập thể.

so sánh smeta 2 pillar và 4 pillar

Sức khỏe & An toàn (Health & Safety)

Môi trường làm việc an toàn: Đảm bảo nhà xưởng có đầy đủ hệ thống thông gió, ánh sáng, giảm thiểu tiếng ồn và các yếu tố độc hại.
Phòng cháy chữa cháy (PCCC): Lối thoát hiểm thông thoáng, có sơ đồ chỉ dẫn, đầy đủ bình chữa cháy, hệ thống báo cháy hoạt động tốt và tổ chức diễn tập định kỳ.
Trang bị bảo hộ lao động (PPE): Cấp phát đầy đủ và giám sát người lao động sử dụng đúng các thiết bị bảo hộ phù hợp với vị trí làm việc.
Y tế và Tiện ích: Có tủ thuốc cấp cứu, nhân sự được đào tạo sơ cấp cứu, nước uống sạch sẽ và khu vực vệ sinh đạt chuẩn cho nhân viên.

3. Giống nhau về quy trình và nguyên tắc đánh giá

Cả 2 loại smeta này đều có chung cách thức triển khai hoàn toàn như nhau:

Phương pháp thu thập bằng chứng hoàn toàn giống nhau đều cần thực hiện qua 3 hoạt động song song đó là kiểm tra hồ sơ sổ sách, đi thực địa nhà xưởng và phỏng vấn trực tiếp người lao động.

cẢ 2 hình thức đánh giá này đều được ghi nhận cũng như tải lên và quản lý chung trên một hệ thống sedex advance giúp doanh nghiệp có thể chia sẻ được kết quả trực tuyến với nhiều khách hàng trên toàn cầu mà không cần phải đánh giá lại nhiều lần.

Sự khác nhau giữa Smeta 2 và Smeta 4 như thế nào?

Bên cạnh những vấn đề giống nhau cơ bản giữa Smeta 2 và Smeta 4 trụ cột thì còn những sự khác nhau giữa 2 bộ đó. Với những sự khác nhau đó thì chúng tôi xin tạo thành một bảng đơn giản cho bạn như sau:

Bảng so sánh tổng quan

Tiêu chí	SMETA 2 Pillar (2 Trụ cột)	SMETA 4 Pillar (4 Trụ cột)
Các trụ cột cốt lõi	1. Tiêu chuẩn Lao động 2. Sức khỏe & An toàn	1. Tiêu chuẩn Lao động 2. Sức khỏe & An toàn 3. Môi trường (Mở rộng) 4. Đạo đức Kinh doanh
Yêu cầu bổ sung	Môi trường (Cơ bản)	Không có (Đã bao gồm toàn bộ ở dạng chuyên sâu)
Phạm vi đánh giá	Tập trung vào quyền lợi người lao động và an toàn nơi làm việc.	Đánh giá toàn diện từ con người, môi trường đến tính minh bạch trong kinh doanh.
Thời gian đánh giá	Ngắn hơn (Thường tiết kiệm thời gian hơn).	Dài hơn (Yêu cầu kiểm tra hồ sơ và thực địa kỹ lưỡng hơn).
Mức độ phổ biến	Rất phổ biến, là mức tối thiểu mà hầu hết các nhà bán lẻ yêu cầu.	Thường được yêu cầu bởi các thương hiệu lớn, tập đoàn đa quốc gia có chuỗi cung ứng phức tạp.

Chi tiết về các trụ cột đánh giá

1. Các trụ cột chung (Có ở cả 2 phiên bản)

Cả hai hình thức đều dựa trên bộ quy tắc thực hành ETI Base Code và luật pháp nước sở tại để đánh giá:

Tiêu chuẩn lao động: Kiểm tra việc thực thi tự do hội họp, lương bổng và phúc lợi, giờ làm việc (không quá giờ quy định), chống phân biệt đối xử, không sử dụng lao động trẻ em hoặc lao động cưỡng bức.
An toàn & Sức khỏe: Đảm bảo môi trường làm việc an toàn, sạch sẽ, trang bị bảo hộ lao động (PPE), phòng cháy chữa cháy, huấn luyện an toàn và các điều kiện vệ sinh, y tế cho người lao động.
Các yếu tố bổ sung: Quyền làm việc, quản lý nhà thầu phụ và làm việc tại nhà, đánh giá hệ thống quản lý chung.

so sánh smeta 2 pillar và 4 pillar

2. Hai trụ cột bổ sung (Chỉ có ở bản 4-Pillar)

Môi trường (Bản mở rộng): Doanh nghiệp phải chứng minh được các cam kết và hành động cụ thể nhằm đo lường và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Điều này bao gồm việc quản lý vòng đời sản phẩm, tối ưu hóa nguồn mạch nước, năng lượng và có phương án xử lý chất thải nguy hại đạt chuẩn.
Đạo đức Kinh doanh: Tập trung vào sự minh bạch. Doanh nghiệp cần có chính sách chống hối lộ, bảo mật dữ liệu, cơ chế báo cáo vi phạm (whistleblowing) và không tham gia vào các hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Nên lựa chọn SMETA 2 Pillar hay 4 Pillar?

Việc lựa chọn loại hình đánh giá thường không phụ thuộc vào mong muốn chủ quan của doanh nghiệp, mà phụ thuộc vào yêu cầu của khách hàng hoặc đối tác thương mại.

Chọn SMETA 2 Pillar khi: Khách hàng/Nhà mua hàng chỉ đưa ra yêu cầu chung về “Chứng nhận Sedex/SMETA” hoặc yêu cầu cụ thể bản 2 Pillar để kiểm tra tính tuân thủ về lao động và an toàn. Đây là bước đi phù hợp cho các doanh nghiệp mới tiếp cận tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội.
Chọn SMETA 4 Pillar khi: Doanh nghiệp sản xuất các mặt hàng có nguy cơ tác động môi trường cao (như hóa chất, dệt nhuộm, bao bì, khai khoáng…) hoặc khi đối tác là các tập đoàn đa quốc gia lớn (thường có tiêu chuẩn rất khắt khe về bảo vệ môi trường và đạo đức kinh doanh toàn cầu).

Hãy liên hệ với TTSCERT ngay hôm nay để đăng ký đánh giá sedex-smeta của chúng tôi !